POSZUKUJESZ WYDAWNICTW PODRÓŻNICZYCH O WATYKANIE?
ZAPRASZAM DO KSIĘGARNI INTERNETOWEJ "BEZDROŻA"



WATYKAN
GALERIA ZDJĘĆ

BAZYLIKA ŚW. JANÓW NA LATERANIE

Lateran – zespół pałacowo-kościelny w Rzymie (Mons Coelius), zbudowany w IV wieku na polecenie cesarza Konstantyna Wielkiego na gruntach pałacu rzymskiego rodu Lateranów (Plauzi Laterani) i gruzach wielkich koszar Equites Singulares. Ród przeszedł do historii jako opozycja polityczna Nerona, wzięli oni udział w spisku Pisonich przeciwko cesarzowi około 66 roku. Cesarz Neron w zemście odebrał Lateranom te włości. Teren ten później stał się własnością Faustyny (być może była ona drugą żoną Konstantyna). Wówczas to powstał kościół pod wezwaniem Chrystusa Zbawiciela (za pontyfikatu Grzegorza I Wielkiego Bazylice Laterańskiej zmieniono wezwanie, poświęcając ją św. Janowi Chrzcicielowi i Janowi Ewangeliście). Przebudowany pałac Lateranów oraz kościół cesarz podarował papieżom, którzy gospodarowali tam do 1308 roku. W 1308 roku pałac i kościół spłonęły, zostały jednak odbudowane, a Arcybazylika św. Janów na Lateranie jest katedrą biskupa Rzymu (czyli papieża). Panowało tu 161 papieży. Bazylika była jednym z pierwszych kościołów chrześcijańskich. W Pałacu na Lateranie odbyło się sześć Soborów laterańskich: w roku 1123, 1139, 1179, 1215, 1512 - 1517.

Bazylika św. Janów na Lateranie, znana błędnie jako Bazylika św. Jana na Lateranie bo poświęcona jest dwóm świętym, właściwie Arcybazylika Najświętszego Zbawiciela, św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty na Lateranie (Archibasilica Sanctissimi Salvatoris) – jedna z czterech bazylik papieskich (dawniej zwanych patriarchalnymi, gdyż podlegają bezpośrednio papieżowi) znajdujących się na terenie Rzymu i Watykanu. Bazylika była częścią rezydencji kolejnych papieży od roku 313. Po przeniesieniu siedziby przez Benedykta XI do Perugii, a następnie (podczas pontyfikatu Klemensa V do Awinionu) Lateran został spalony (1308) i ograbiony. Dlatego papież Grzegorz XI wracając z Awinionu przeniósł siedzibę na Watykan.

ZARYS HISTORII
* początek IV wieku – Lateran zajmują koszary gwardii cesarza Maksencjusza
* 313 – cesarz Konstantyn Wielki przekazuje koszary na Lateranie papieżowi Milcjadesowi
* 314-318 – budowa pierwszej pięcionawowej bazyliki
* 9 września 324 – bazylika zostaje poświęcona Jezusowi Chrystusowi przez papieża Sylwestra I (314-335). Bazylika zajmowała powierzchnię 3 500 m2.
* 455 - poważnie zniszczona przez Wandalów pod wodzą króla Genzeryka, odrestaurowana na polecenie papieża Leona I Wielkiego (440-461)
* 896 – budynek kościoła zostaje uszkodzony podczas trzęsienia ziemi
* 904-911 odbudowa świątyni na zlecenie papieża Sergiusza III
* 1144 – kościół zostaje ponownie poświęcony świętym Janowi Chrzcicielowi i Janowi Ewangeliście
* 1209 lub 1210 przybycie na Lateran św. Franciszka.
* 1300 – papież Bonifacy VIII ogłasza w tym kościele po raz pierwszy jubileusz Roku Świętego (jak okazało się później Rok Jubileuszowy stał się jedną z przyczyn upadku znaczenia Lateranu)
* 1308 – pożar uszkadza bazylikę
* 1309 – papież Klemens V przenosi się do Awinionu w wyniku czego kościół nie jest odbudowywany po pożarze
* 1361 – kolejny pożar niszczy pozostałości bazyliki
* 1377 – papież Grzegorz XI przenosi siedzibę papieży z powrotem do Rzymu. Ze względu na zniszczenie bazyliki przenosi siedzibę dworu papieskiego na Wzgórze Watykańskie.
* XV wiek – odbudowa bazyliki z zachowaniem pięcionawowego układu.
* 1586 – Domenico Fontana buduje północna fasadę kościoła
* 1646 – Francesco Borromini nadaje wnętrzu dzisiejszy wygląd
* 1735 – ukończenie fasady głównego wejścia wg projektu Allesandra Galilei w stylu klasycznym
* lata 80-te XIX wieku – powiększenie prezbiterium

BAZYLIKA
Fasada głównego wejścia do bazyliki została zaprojektowana w XVIII wieku przez Alessandro Galilei w stylu klasycznym (ukończono ją w roku 1733). Układ pilastrów i półkolumn podkreśla pięcionawowe wnętrze bazyliki. Poniżej gzymsu widoczny jest napis: "Omnium Ecclesiarum Urbis et Orbis Mater et Caput" co znaczy Matka i Głowa wszystkich kościołów miasta i świata. Znaczy to, że świątynia ta jest katedrą papieży – biskupów Rzymu i zwierzchników całego Kościoła. Fasadę wieńczy piętnaście 7-metrowej wysokości postaci Doktorów Kościoła, z dominującą statuą Chrystusa.

Wejście do bazyliki prowadzi z szerokiego narteksu. Środkowe drzwi z brązu zostały przeniesione na polecenie Aleksandra VII (1655-1667) z kurii Ostilia znajdującej się na Forum Romanum (tu zbierał się rzymski senat). Ozdoby drzwi w postaci owoców żołędzia dotykają zgodnie z tradycją kobiety pragnące mieć męskiego potomka. Drzwi po prawej stronie to Święta Brama. W przedsionku, po lewej stronie, znajduje się rzeźba przedstawiająca Konstantyna. Pochodzi ona z term jego imienia. We wnętrzu Borrominiego (długość bazyliki 130 m), na pierwszym filarze prawej nawy bocznej, zachowała się część fresku Giotta ukazującego Bonifacego VIII ogłaszającego Rok Święty. W niszach filarów umieszczono posągi 12 apostołów autorstwa uczniów Berniniego. Posadzka wzorowana na stylu szkoły Cosmatich (arte cosmatesca) została wykonana w latach 1417-1431 za pontyfikatu Marcina V. Sufit ozdobiony herbami trzech papieży jest dziełem Giacomo della Porta. Ołtarz główny z osłania gotycki baldachim wykonany podczas pontyfikatu Urbana V w 1367 roku. W części górnej baldachimu mają się znajdować według tradycji czaszki św. Piotra i Pawła. Tylko papież może celebrować msze św. przy ołtarzu głównym i tylko w Wielki Czwartek. Pod ołtarzem znajduje się płyta nagrobna Marcina V, wykonana przez Simone Ghiniego. Nawę główną zamyka absyda, w której zwraca uwagę bogata mozaika (IV w.) odrestaurowana w roku 1291 przez Jacopo Torriti i Jacopo da Camerino. Centralną część zajmuje Krzyż Święty, po stronie lewej Matka Boska i niewielka postać papieża Mikołaja IV, fundatora renowacji mozaiki. Pod mozaiką - tron papieski. W lewej części transeptu znajduje się późnorenesansowy ołtarz Najświętszego Sakramentu. Freski zdobiące ściany ilustrują historię bazyliki. Powstały na przełomie XV i XVI wieku. W kaplicy Najświętszego Sakramentu dzieło Rafaela "Przemienienie Pańskie". Korynckie kolumny z brązu tworzące ołtarz Sakramentu zostały wykonane na polecenie Augusta z dziobów okrętów Kleopatry po zwycięstwie pod Akcjum. Pierwotnie stały w świątyni Jowisza Kapitolińskiego. Boczne kaplice oraz nawy (zwłaszcza nawy skrajne) to miejsce spoczynku papieży i kardynałów. Po lewej stronie znajduje się wejście na dziedziniec klasztoru. Otaczają go średniowieczne krużganki wykonane przez kamieniarzy z rodziny Vassallettich zaliczanych do szkoły Cosmatich. Krużganki powstały w latach 1215-1232. Charakteryzują się delikatną rzeźbą kolumienek, często skręconych, zdobionych mozaiką lub złoceniami. W bazylice znajdują się grobowce 23 papieży.

PAŁAC APOSTOLSKI I PÓŁNOCNA FASADA BAZYLIKI
Transept jest połączony z baptysterium Świętego Jana u Źródła na Lateranie. Zostało ono zbudowane w latach 314-320 przez adaptację istniejących tu wcześniej term Domu Faustyny. Miało kształt rotundy z basenem pośrodku osłoniętym baldachimem. Obecną formę na planie ośmiokąta uzyskało podczas przebudowy w 440 roku. Kopułę wsparto na ośmiu porfirowych kolumnach a wokół basenu zbudowano obejście. Do zewnętrznej nawy dobudowano cztery kaplice. Pierwsza z prawej poświęcona jest św. Janowi Chrzcicielowi. Najprawdopodobniej drzwi prowadzące do tej kaplicy pochodzą z term Karakalli. Pierwsza z lewej strony to kaplica św. Jana Ewangelisty. Zdobią ją mozaiki z V wieku.

SANCTA SANCTORUM
W pobliżu kościoła znajduje się budynek, w którym mieści się dawne oratorium papieskie Sancta Sanctorum, w której znajduje się obraz Chrystusa Acheiropoietona (nie ręką ludzką uczyniony). Zgodnie z legendą malować go zaczął św. Łukasz a ukończyli aniołowie. W IV wieku został przeniesiony z Jerozolimy do Konstantynopola a w czasach obrazoburców cudownie ocalał. Za czasów papieża Leona I przeniesiono go do Rzymu i został umieszczony w kościele na Lateranie. Na ścianie znajduje się napis"Non est in toto sanctior orbe locus"("Nie ma na ziemi świętszego miejsca"). W VII wieku papież św. Leon III ofiarował do oratorium wiele relikwii, które były zamknięte w skrzyni z napisem Sancta Sanctorum, stąd wzięła się nazwa oratorium. Chrystus Acheiropoieton widoczny jest przez okratowane okienko, do którego prowadzą tzw. Święte Schody (łac. Scala Santa).

SCALA SANTA
Zostały przywiezione z Jerozolimy do Rzymu w 326 roku przez św. Helenę, matkę Konstantyna I. Zgodnie z legendą pochodzą z pałacu Poncjusza Piłata i po nich Jezus Chrystus miał być prowadzony na sąd. Kaplica San Lorenzo, w której obecnie mieszczą się schody została zbudowana w XVI wieku (1589) na polecenie Sykstusa V. Obecnie pokryte są drewnianą okładziną i wolno nimi wchodzić tylko na kolanach. Schody składają się z 28 stopni.
W pierwotnej siedzibie papieskiej na Lateranie stanowiły schody honorowe. Obok znajdują się dwie inne klatki schodowe, z których można korzystać bez umartwiania się.

Na placu San Giovanni in Laterano, od strony via Merulana znajduje się najwyższy z 13 egipskich obelisków Rzymu. Ma wysokość 31,0 m, a z cokołem 47,0 m, wykonany w 1449 roku p.n.e. z czerwonego granitu dla Totmesa III. Przywieziony do Rzymu w IV wieku z rozkazu syna Konstantyna Wielkiego - Konstancjusza II. Początkowo stał przy Circus Maximus. Papież Sykstus V polecił Domenico Fontanie przenieść go w obecne miejsce. Z placu widzimy fasadę nawy poprzecznej wraz z dwoma wieżami, pozostałymi po starej bazylice.

PAŁAC LATERAŃSKI (PALAZZO DEL LATERANO)
Wybudowany został jako letnia rezydencja dla Sykstusa V przez Domenico Fontanę w roku 1586. Tu 11 lutego 1929 roku podpisane zostały Pakty Laterańskie. Obecnie siedziba urzędów Wikariatu Rzymu, muzeum i uniwersytetu.
 
DESTYNACJE EUROPEJSKIE  ATRAKCJE TURYSTYCZNE EUROPY
STRONA ZAWODOWEGO PILOTA WYCIECZEK ZAGRANICZNYCH