BOŚNIA I HERCEGOWINA
БОCHА И ХЭPЦЭГOВИHA
PODSTAWOWE INFORMACJE
Państwo w południowej Europie, na Półwyspie Bałkańskim, z niewielkim dostępem do Morza Adriatyckiego.
Język urzędowy: bośniacki, chorwacki, serbski
Stolica: Sarajewo
Głowa państwa : prezydencja kolektywna:
- Haris Silajdžić (Bośniak)
- Nebojša Radmanović (Serb)
- Željko Komšić (Chorwat)
Szef rządu: premier Nikola Špirić
Powierzchnia całkowita: 51 109 km2, w tym wody śródlądowe: 12,2 km2
Liczba ludności : 5 590 310 (2008)
Główne miasta: Banja Luka, Zenica, Tuzla, Mostar.
Narodowości: Bośniacy (45%), Serbowie (39%), Chorwaci (15%)
Jednostka monetarna: marka zamienna (BAM)
Religia dominująca: islam (40%),
- prawosławie (31%),
- katolicyzm (15%),
Długość granic: 1538 km.
Państwo graniczy od zachodu i północy z Chorwacją (932 km), a z Serbią (357 km) i Czarnogórą (249 km) od wschodu.
Długość linii brzegowej: 20 km
Najniżej położony punkt: Morze Adriatyckie - 0 m n.p.m.
Najwyżej położony punkt: - Maglic 2 386 m n.p.m.
Język urzędowy: bośniacki, chorwacki, serbski
Stolica: Sarajewo
Głowa państwa : prezydencja kolektywna:
- Haris Silajdžić (Bośniak)
- Nebojša Radmanović (Serb)
- Željko Komšić (Chorwat)
Szef rządu: premier Nikola Špirić
Powierzchnia całkowita: 51 109 km2, w tym wody śródlądowe: 12,2 km2
Liczba ludności : 5 590 310 (2008)
Główne miasta: Banja Luka, Zenica, Tuzla, Mostar.
Narodowości: Bośniacy (45%), Serbowie (39%), Chorwaci (15%)
Jednostka monetarna: marka zamienna (BAM)
Religia dominująca: islam (40%),
- prawosławie (31%),
- katolicyzm (15%),
Długość granic: 1538 km.
Państwo graniczy od zachodu i północy z Chorwacją (932 km), a z Serbią (357 km) i Czarnogórą (249 km) od wschodu.
Długość linii brzegowej: 20 km
Najniżej położony punkt: Morze Adriatyckie - 0 m n.p.m.
Najwyżej położony punkt: - Maglic 2 386 m n.p.m.
USTRÓJ POLITYCZNY
Bośnia i Hercegowina jest federacyjną republiką parlamentarną. Parlament (Skupstina) składa się z dwóch izb: Izba Narodowych Reprezentantów
- 42 miejsca i Izba Narodowa - 15 miejsc.
PARTIE POLITYCZNE
Chorwacka Demokratyczna Unia Bośni i Hercegowiny, Muzułmańska Bośniacka Organizacja, Partia Akcji Demokratycznej,
Serbska Partia Demokratyczna i Koalicja Socjalistyczna.
PODZIAŁ ADMINISTRACYJNY
Bośnia i Hercegowina składa się z dwóch głównych części składowych, którymi są Federacja Bośni i Hercegowiny i Republika
Serbska. Na terenie obydwu tych części leży Dystrykt Brczko, pozostający pod kontrolą międzynarodową.
PRZYNALEŻNOŚĆ DO ORGANIZACJI MIĘDZYNARODOWYCH
Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej, Międzynarodowa Organizacja Pracy, Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Międzynarodowy Trybunał Karny, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Rada Europy
GOSPODARKA
Bośnia i Hercegowina posiada dość bogate złoża węgla brunatnego, rudy żelaza, soli kamiennej. Rolnictwo oparte jest na uprawie owoców i warzyw.
Głowni partnerzy importu: Chorwacja (21%), Słowenia (16,5%), Włochy (16,1%).
Głowni partnerzy eksportu: Chorwacja (24%), Słowenia (13,3%), Niemcy (13%).
Komunikacja jest słabo rozwinięta, a największe znaczenie ma kolej. Bośnia i Hercegowina posiada 8 lotnisk. Długość linii kolejowych: 608 km. Długość dróg: 21 846 km.
WARUNKI NATURALNE
Głowni partnerzy importu: Chorwacja (21%), Słowenia (16,5%), Włochy (16,1%).
Głowni partnerzy eksportu: Chorwacja (24%), Słowenia (13,3%), Niemcy (13%).
Komunikacja jest słabo rozwinięta, a największe znaczenie ma kolej. Bośnia i Hercegowina posiada 8 lotnisk. Długość linii kolejowych: 608 km. Długość dróg: 21 846 km.
Bośnia i Hercegowina jest krajem górzystym. Większość terytorium stanowią Góry Dynarskie, tylko w północno-wschodniej
części tego kraju znajduje się niewielka część Niziny Panońskiej. Blisko 90% jej obszaru znajduje się powyżej 200 m n.p.m.
Liczne pasma górskie obejmujące Plješvicę, Grmeč, Klekovaca, Vitorog, Cincar i Radušę biegną z północnego zachodu na południowy wschód.
Góry Dynarskie zbudowane są przeważnie z wapieni, dolomitów, łupków i piaskowców. Są to góry młode powstałe w orogenezie alpejskiej.
Występują na ich obszarze silne zjawiska krasowe. Sieć rzeczna jest bogata. Największymi rzekami kraju są: Sawa, Neretwa i Drina. Jedyny kurort morski Bośni i Hercegowiny nosi nazwę Neum.
KLIMAT
Umiarkowany ciepły na wschodzie, podzwrotnikowy śródziemnomorski na zachodzie. W części wschodniej Gór Dynarskich maksimum
opadów przypada na lato, w części zachodniej - na jesień i zimę. Na nizinach opady rozłożone są równomiernie przez cały rok.
FAUNA I FLORA
Główną formacją roślinną są lasy (przeważnie liściaste) zajmujące około 45% powierzchni kraju. W niższych partiach gór rosną lasy z przewagą dębu i buka, w wyższych partiach lasy mieszane - z przewagą sosny i świerka. Następnym piętrem roślinnym jest kosodrzewina,
a za nią rozciąga się piętro murawy alpejskiej. Na niewielkim skrawku wybrzeża występują zarośla typu makii.
Świat zwierząt reprezentują m.in. kozica górska, świstak, orzeł i myszołów.
W Bośni i Hercegowinie utworzono 2 parki narodowe: Park Narodowy Kozara i Park Narodowy Sutjeska.
KULTURA I SZTUKA
Świat zwierząt reprezentują m.in. kozica górska, świstak, orzeł i myszołów.
W Bośni i Hercegowinie utworzono 2 parki narodowe: Park Narodowy Kozara i Park Narodowy Sutjeska.
Jest połączeniem sztuki europejskiej z wpływami tureckimi, czyli sztuki islamu, z czego powstała tzw. sztuka półorientalna.
Wyjątkowe miejsce w sztuce tych ziem zajmują pomniki nagrobne (stećki), często zdobione płaskorzeźbami.
W literaturze ludowej dominują pieśni, przysłowia i podania.
OBIEKTY WPISANE NA LISTĘ ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA KULTUROWEGO I PRZYRODNICZEGO UNESCO
- Dzielnica Starego Mostu w Mostarze (K VI /2005)
- Most Mehmeda Paszy Sokolović’a na rzece Drinie w Wyszegradzie (K II, IV/ 2007)
CIEKAWOSTKI
- Most Mehmeda Paszy Sokolović’a na rzece Drinie w Wyszegradzie (K II, IV/ 2007)
* Bosmal City Center (118 m) i Avaz Twist Tower (142 m + antena 30 m) w Sarajewie to najwyższe budowle na Bałkanach.
* Vladimir Prelog, laureat Nobla w dziedzinie chemia z roku 1975 urodził się w Sarajewie.
POLECAM STRONY
www.fbihvlada.gov.ba
www.bhtourism.ba
BIBLIOGRAFIA
Giza A., Bośnia i Hercegowina w dobie tureckiego i austriackiego panowania (1800-1914), Szczecin 2002.Felczak W., Wasilewski T., Historia Jugosławii, Wrocław 1985. WYBRANE PRZEWODNIKI Bałkany. Bośnia i Hercegowina, Serbia, Macedonia, Albania. Przwodnik turystyczny. Kozerska Beata, Olewicz Radosława, Sendek Robert. Wydawnictwo Bezdroża. Kraków 2007.
Chorwacja, Bośnia i Hercegowina. Praktyczny przewodnik. Sławomir Adamczak, Katarzyna Firlej. Wydawnictwo Pascal 2007
DESTYNACJE EUROPEJSKIE ATRAKCJE TURYSTYCZNE EUROPY
STRONA ZAWODOWEGO PILOTA WYCIECZEK ZAGRANICZNYCH
Hymn państwowy Bośni i Hercegowiny:
"Državna himna Bosne i Hercegovine"
("Hymn państwowy Bośni i Hercegowiny")
Został przyjęty przez Zgromadzenie Parlamentarne Bośni i Hercegowiny w 1998 roku. Muzykę skomponował Dušan Šestić. Hymn nie posiada oficjalnie zatwierdzonego tekstu.
FLAGA BOŚNI I HERCEGOWINY
HERB BOŚNI I HERCEGOWINY
Właściwie jest to logo Bośni i Hercegowiny, gdyż herb ten nie spełnia podstawowych zasad heraldyki. Został uznany 4 lutego 1998 roku. Żółty trójkąt to uproszczony zarys granic państwowych. Do flagi Unii Europejskiej nawiązują gwiazdy i barwa niebieska.
MAPA BOŚNI I HERCEGOWINY wg The World Factbook
BOŚNIA I HERCEGOWINA NA MAPIE PLASTYCZNEJ