Chenonceaux to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Centre, w departamencie Indre-et-Loire, zamieszkała przez około 300 osób.

ZAMEK CHENONCEAUX

W Chenonceaux znajduje się jeden z najbardziej charakterystycznych i najliczniej odwiedzanych zamków nad Loarą - zamek Chenonceaux. W powieści "Pan Samochodzik i Fantomas" Zbigniewa Nienackiego (mojego ulubionego pisarza z lat młodości) zamek jest głównym miejscem akcji, pod nazwą Zamek Sześciu Dam, teraźniejszość zamku jest zmyślona i tylko dawna historia oraz układ przestrzenny się zgadzają.

Zamek Chenonceaux - odniesieniu do zamku można stosować zarówno zapis z "x" na końcu, jak i bez, choć częściej stosowany jest ten drugi. Zamek bywa nazywany także Zamkiem Dam (Château des Dames) ze względu na sześć kobiet, które były w znaczący sposób z nim związane. Zamek znajduje się nad rzeką Cher (396 km długości) na jej prawym brzegu.

ZARYS HISTORII

Początki dzisiejszego zamku, a właściwie zespołu pałacowo-parkowego sięgają średniowiecza. Pierwsza wzmianka o tutejszych włościach pochodzi z XI wieku. W wiekach XIII-XV dobra te należały do rodu Marques. Właściciele wybudowali tu swój zamek rodowy (1411 zniszczony z rozkazu króla Francji), odbudowany w 1432 roku przez Jeana Marques wraz z nowym młynem nad rzeką. Z tego okresu zachowała się tzw. Wieża Marques (Tour des Marques).

W 1512 roku posiadłość od Pierra Marques kupił Thomas Bohier - robiący karierę polityczną za króla Francji Karola VIII (1483-1498) i Franciszka I. Przebudował zamek w rezydencję renesansową wzorowaną na włoskich rezydencjach wiejskich, które oglądał będąc w Italii. Budowa przypada na lata 1515-1521. Pod jego nieobecność (związaną z wyprawą wojenną do Italii) nadzorowała prace jego żona - Catherine Briçonnet. Gościła ona dwukrotnie w zamku króla Franciszka I (1515-1547).

W 1535 roku posiadłość została przejęta za długi ich syna przez króla Franciszka I. Henryk II (1547-1559) ofiarował rezydencję swojej faworycie Dianie de Poitiers (1499-1556), która doprowadziła do wzniesienia mostu o pięciu łukach, łączącego brzegi rzeki (1556-1559), a także założyła wspaniały ogród o powierzchni 2 ha w roku 1551. dziś nazywany jej imieniem.

W roku 1559 po śmierci Henryka II objęła zamek w posiadanie królowa regentka Katarzyna Medycejska (1457-1559), pozbywając się stąd Diany de Poitiers. Królowa powiększyła ogrody i park otaczający posiadłość. Ona też zorganizowała tutaj pierwszy we Francji pokaz sztucznych ogni, na cześć swojego syna Franciszka II (1559-1560) z okazji objęcia przez niego tronu. W roku 1577 na moście poleciła wznieść galerię, czyli wspaniałą salę balową. Galerię zaprojektował jeszcze dla Diany Philbert Delorme (1510-1570) mistrz francuskiego renesansu. Galeria ma 60 metrów długości, 6 m szerokości, a oświetla ją 18 okien. Została zainaugurowana balem w roku 1577 wydanym przez Katarzynę Medycejską na cześć syna - Henryka III.

Po śmierci Katarzyny Medycejskiej w 1589 roku kolejną właścicielką została królowa Ludwika Lotaryńska (1553-1601), żona Henryka III. Po jej śmierci zamek krótko był w posiadaniu Gabrielle d'Estres (1571-1599), faworyty króla Henryka IV (1589-1610), a następnie ich syna Cezara I Vendome (1594-1665). Zamek przez wiele lat pozostawał zaniedbany. W roku 1720 podupadłą rezydencję nabył Ludwik IV Henryk Burbon-Conde (1692-1740), który przyczynił się do zrujnowania całego zespołu pałacowo-parkowego, sprzedając bardziej wartościowe wyposażenie do Wersalu.

W 1733 roku przeszedł on w ręce Claude'a Dupina, którego druga żona - Louise Dupin (babka George Sand) przyczyniła się do renowacji zamku, nadając mu też rangę salonu towarzyskiego - przyjmowała na zamku m.in. Woltera, Monteskiusza i Jean-Jacques Rousseau. To właśnie jej przypisuje się wprowadzenie różnicy w zapisie nazwy zamku (Chenonceau) i miejscowości (Chenonceaux). Zamek nie został zniszczony podczas Wielkiej Rewolucji Francuskiej, ponieważ był jedynym mostem na Cher w okolicy. Posiadłość pozostała w rękach rodziny Dupin do roku 1864. W latach 1864-1891 właścicielem był szkocki milioner Daniel Wilson, a w latach !891-1913 posiadłość należała do rodziny kubańskich milionerów Terry.

W roku 1913 zamek zakupił Henri Menier i pozostaje do dziś własnością jego potomków, którzy udostępniają go zwiedzającym. Podczas I wojny światowej zamek Chenonceau został zamieniony na szpital. W czasie II wojny światowej znajdował się na granicy strefy okupowanej i wolnej Francji. W 1940 roku wystąpiły z brzegów wody rzeki Cher powodując poważne zniszczenia obiektu, ogrodów i parku. W 1944 roku bomba zniszczyła witraże, znajdujące się w zamkowej kaplicy. Zostały wstawione na nowo przez Maxa Ingranda.

W zamku przykuwają uwagę odwiedzających: Wieża Marques, Kaplica, Galeria, Sypialnia Diany, Zielony Gabinet, Sypialnia Franciszka I, Sypialnia Katarzyny Medycejskiej, Sypialnia Ludwiki i oczywiście ogrody z 40 000 kwiatów oraz park o powierzchni 70 ha.