AUSTRIA

HISTORIA AUSTRII W ZARYSIE - KALENDARIUM

Badania archeologiczne dowodzą, że około 25 000 lat temu dolina Dunaju była już zamieszkała - z tego okresu pochodzi figurka "Wenus z Willendorfu".
VIII-I wiek p.n.e. - kultura halszycka w regionie Salzkammergut; od początku VIII w. p.n.e. ziemie dzisiejszej Austrii znalazły się w obszarze oddziaływań kultury halsztackiej (nazwa od cmentarzyska w Hallstatt w środkowej Austrii); w VII w. p.n.e. napłynęła na te tereny koczownicza ludność irańska - Scytowie, wyparci w IV w. p.n.e. przez przybywające z zachodu plemiona celtyckie, które utworzyły na obszarze Austrii liczne organizmy państwowe; do największego znaczenia doszły państwa: Noryków, obejmujące ziemie na południe od Dunaju (Noricum Norikum), i Retów, rozciągnięte między Renem a rzeką Inn (Recja, Rhaetia); pod koniec II w. p.n.e. rozpoczęły się najazdy plemion germańskich (m.in. Cymbrów, Teutonów), ostatecznie po koniec I w. p.n.e. ziemie Retów (15 r. p.n.e.) i Noryków (9 r. p.n.e.) zostały podbite przez Rzymian, stając się częścią imperium rzymskiego (założono wówczas ważne centra - Vindobonę, obecnie Wiedeń, oraz Carnuntum obecnie Petronell)
III wiek - w rejonie Dunaju rozpoczęto systematyczną uprawę ziemi
IV wiek - istnienie na tych terenach organizacji chrześcijańskiej
V wiek - chrześcijaństwo religią panującą
V - VI wiek - obszar Austrii znajdował się na szlaku wielkiej wędrówki ludów (Hunów, Gotów, Longobardów, Wandalów
433 - Rzymianie zostali wyparci z okolic Dunaju
VI-VIII wiek - osadnictwa słowiańskie i bawarskie
798 - Salzburg został siedzibą arcybiskupstwa
IX wiek - Marchia Wschodnia (Ostmark) Karola Wielkiego
976-1246 - panowanie dynastii Babenbergów, Leopold Babenberg otrzymał Austrię od cesarza Ottona II w 976 roku
996 - pierwszy raz pojawiła się w dokumentach nazwa Ostarrichi
1156 - Henryk II Jasomirgott przeniósł stolicę Babenbergów do Wiednia;
"Privilegium Minus" Fryderyka I Barbarossy - Austria została księstwem
1246-1278 - kontrolę nad Austrią przejmuje król czeski Przemysł Ottokar II
1278 - panowanie dynastii Habsburgów (do 1918)
XIV wiek - obszar Austrii został powiększony o Karyntię i Krainę (1335), Tyrol (1363), Bryzgowię (1368), Gorycję (1374) i Triest (1382)
1477 - odziedziczenie Franche-Comté i Niderlandów
1516 - wnuk cesarza Maksymiliana, Karol I Habsburg królem Hiszpanii (1516-1556)
1519 - Karol I Hiszpański cesarzem Świętego Cesarstwa Rzymskiego, jako Karol V (1519-1556)
1526 - bitwa pod Mohaczem; uzyskanie przez Habsburgów tronów Czech i Węgier
1529 - Turcy pod wodzą sułtana Sulejmana I Wspaniałego podchodzą pod mury Wiednia, nieudane oblężenie stolicy Austrii
1550-1560 - protestantyzm zyskuje coraz więcej zwolenników, pod koniec XVI wieku większość mieszkańców Austrii ma za sobą zmianę wyznania, katoliccy Habsburgowie ściągają do Wiednia jezuitów
1556 - abdykacja Karola V; dzieli on swoje imperium na dwie części, oddając Hiszpanię, Niderlandy, Franche-Comté, Lombardię, Neapol, Sycylię, Sardynię i kolonie w Ameryce swojemu synowi Filipowi II, a tereny dzisiejszej Austrii, Śląsk, Czechy i zachodnie Węgry z cesarstwem Niemiec swojemu bratu Ferdynandowi. Habsburgowie dzielą się tym samym na linię hiszpańską i austriacką
1618-1648 wojna trzydziestoletnia
1620-1740 Kontrreformacja i panowanie baroku w sztuce austriackiej
1683 - zwycięstwo Jana III Sobieskiego nad armią turecką pod Wiedniem
1699 - pokój w Karłowicach z Turcją
1713 - wprowadzenie "sankcji pragmatycznej"; ustanowiona przez Karola VI, zapewniła niepodzielność posiadłości habsburskich i ich dziedzictwo także w linii żeńskiej
1714 - Pokój w Rastatt z Francją i Hiszpanią
1720 - zamiana Sardynii na Sycylię z Sabaudią
1735 - utrata na rzecz Burbonów hiszpańskich Neapolu i Sycylii
1740 - wstąpienie na tron Marii Teresy (1740-1780)
1740-1763 - wojny o Śląsk z Prusami przegrane przez Austrię; Habsburgowie tracą na rzecz Prus większość Śląska (bez Opawy i Cieszyna)
Panowanie Marii Teresy i jej syna Józefa II było okresem reform oświeconego absolutyzmu, które przyniosły ograniczenie uprawnień stanów i Kościoła, powstanie niezależnego od stanów aparatu państwowego, opodatkowanie szlachty, zniesienie poddaństwa chłopów (1781), wprowadzenie poboru do wojska, w miejsce dotychczasowego zaciągu; reformy te, które prowadziły do zatarcia różnic między poszczególnymi krajami monarchii i stworzenia jednolitej, centralnie rządzonej monarchii austriackiej, wywołały opór (m.in. na Węgrzech) i musiały zostać cofnięte przez Józefa II i jego następcę Leopolda II (1790-92)
1772 - Austria uczestniczy w I rozbiorze Polski
1775 - przyłączenie Bukowiny do Austrii
1792 - początek wojen z rewolucyjną Francją
1795 - utrata Niderlandów Austriackich na rzecz Francji
1795 - udział w III rozbiorze Polski
1804 - z ziem należących do Habsburgów austriackich powstaje Cesarstwo Austriackie
1806 - Święte Cesarstwo Rzymskie (I Rzesza) rządzone przez Habsburgów od XIII w. zostaje rozwiązane pod presją zwycięskiego Napoleona
1809 - po pokoju w Schönbrunnie cesarz utracił tereny północnej Galicji (Lublin, Kielce, Kraków) na rzecz Księstwa Warszawskiego oraz Dalmację i Słowenię na rzecz Cesarstwa Francji
1814-1815 - Kongres Wiedeński, potwierdzenie utraty przez Habsburgów Belgii i ziem III rozbioru Polski, odzyskanie terenów Dalmacji i Słowenii; zyskanie Wenecji; powstanie Związku Niemieckiego, na którego czele stanął cesarz Austrii; po kongresie wiedeńskim Austria odzyskała pozycję mocarstwową, stając się, obok Rosji, rzecznikiem reakcji europejskiej (Święte Przymierze); sprawujący w latach 1821-1848 urząd kanclerski K.L. Metternich, będący zwolennikiem skrajnego absolutyzmu przeciwstawiał się wszelkim aspiracjom narodowowyzwoleńczym.
18 sierpnia 1830 - w pałacu Schönbrunnie na świat przychodzi Franciszek Józef von Habsburg, przyszły cesarz Austrii Franciszek Józef I
1846 - przyłączenie Rzeczypospolitej Krakowskiej
1848 - abdykacja cesarza Ferdynanda I i wstąpienie na tron 18-letniego Franciszka Józefa I (Franz-Joseph I)
1848-1849 - Wiosna Ludów i wojna austriacko-węgierska o niepodległość państwa Madziarów; Austriacy przy pomocy Rosjan stłumili rewolucję; ciężkie represje na terenie Węgier
1853-1855 - wrogie Rosji stanowisko Austrii w czasie wojny krymskiej; pogorszenie stosunków z Rosją
1859 - wojna austriacko-francuska: Bitwa pod Solferino, utrata Lombardii na rzecz Sardynii; klęska austriacka przyczyną zjednoczenia Włoch pod berłem króla Sardynii.
1866 - wojna austriacko-pruska o supremację na terenie Niemiec; przegrana Austriaków pod Sadową i utrata hegemonii w Niemczech na rzecz Prus; utrata na rzecz sprzymierzonych z Prusami północnych Włoch; od 1867 w wyniku klęski w wojnie z Prusami nastąpiły reformy państwowe; powstanie dualistycznej monarchii Austro-Węgier; Austria (Przedlitawia) objęła tereny Austrii właściwej, Słowenii, Dalmacji, Czech, Moraw, Śląska, Galicji i Bukowiny; Galicja cieszyła się rozszerzoną autonomią z sejmem i rządem. Nastąpiła demokratyzacja systemu władzy w państwie
1878 - w toku wojny rosyjsko-tureckiej, Austria rozpoczęła zbrojną okupację Bośni i Hercegowiny.
1908 - aneksja Bośni i Hercegowiny
1914 - zabójstwo następcy tronu, arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie; wybuch I wojny światowej; Austro-Węgry przystąpiły do wojny po stronie Niemiec; austriacka okupacja terenów Królestwa Polskiego, gdzie ustanowione zostało m.in. general-gubernatorstwo austriackie ze stolicą w Lublinie
1916 - śmierć Franciszka Józefa I, na tron wstąpił cesarz Karol I (1916-1918)
1918 - abdykacja Karola I po przegranej wojnie - koniec dynastii Habsburgów i Austro-Węgier; proklamowanie Republiki Austrii z socjaldemokratą Karlem Rennerem na czele; nastąpiło odłączenie się Węgier, Czechosłowacji (problem z Niemcami Sudeckimi) i ziem jugosłowiańskich
1919 - Austria podpisała traktat z Saint-Germain-en-Laye, w którym zgodziła się ze stratami terytorialnymi, ograniczeniem liczby wojska oraz z zakazem połączenia się z Niemcami; nastąpiły plebiscyty w Karyntii i w Burgenlandzie wygrane przez Austrię - oba kraje związkowe w większości zostały przyłączone do Austrii (Karyntia powróciła, natomiast Burgenland był wcześniej terytorium węgierskim, na którym przeważała ludność niemieckojęzyczna)
1918-1922 - zabiegi Austrii o przyłączenie się do Niemiec; projekt ten miał poparcie socjaldemokratycznego rządu Karla Rennera, wtórował temu także obóz wszechniemiecki, zdecydowanie przeciwni "Anschlussowi" byli chrześcijańscy demokraci, którzy opowiadali się za niezależnością Austrii;
1929 - zawarty został układ o unii celnej, walutowej i ekonomicznej między Republiką Austrii a Niemcami (zwany "ukrytym anschlussem"), unieważniony wkrótce decyzją Rady Ligi Narodów
1932-1938 - rządy przedstawicieli Partii Chrześcijańsko-Społecznej pod wodzą Engelberta Dolffussa (zamordowany w 1934 r.) i Kurta von Schuschnigga; zaznaczył się silny wpływ Kościoła katolickiego na bieg spraw w kraju
13 marca 1938 - Anschluss Austrii (przyłączenie) do III Rzeszy jako prowincja Ostmark. Na czele rządu stanął Arthur Seyss-Inquart; Anschluss został poparty przez socjaldemokratów austriackich
jesień 1938 - do Austrii przyłączona została południowa część zamieszkanego przez Niemców pogranicza odebranego Czechosłowacji (Kraj Sudecki)
1939 - wybuch II wojny światowej
1944 - naloty bombowe aliantów niszczą 30% zabudowy Wiednia
kwiecień 1945 - wojska radzieckie opanowały większość terytorium Austrii i zdobyły Wiedeń; Powstał rząd Karla Rennera, opierający się na koalicji socjalistów, chadeków i komunistów; rząd ten zyskał akceptację ZSRR, później także i zachodnich aliantów
4 lipca 1945 - 4 mocarstwa zawarły porozumienie w sprawie Austrii, powstała Rada Sojusznicza sprawująca władzę zwierzchnią nad krajem; Rada miała prawo zatwierdzić konstytucję, poza tym akceptowała (lub nie) decyzje prowizorycznego rządu i parlamentu austriackiego; akceptacja wymagała zgody wszystkich 4 mocarstw; podział Austrii na strefy okupacyjne amerykańską, brytyjską, francuską i radziecką; Wiedeń podobnie jak Berlin podzielony został na 4 sektory
20 grudnia 1945 - premier Karl Renner został wybrany na stanowisko prezydenta II Republiki, premierem został chadek Leopold Figl; rządy socjalistyczno-chadeckie trwały do 1966 r.; w 1948 r. gabinet opuścili komuniści (w wyniku protestu przeciwko planowi Marshalla)
1946 - reformy społeczne w kraju, m.in. upaństwowienie wielkich przedsiębiorstw (banki, kopalnie); pierwsze ustawy denazyfikacyjne obostrzone na żądanie aliantów
1953 - zmiana szefa rządu, Leopolda Figla zastąpił Julius Raab
15 maja 1955 - Traktat państwowy w sprawie odbudowy niezawisłej demokratycznej Austrii podpisany przez ministrów spraw zagranicznych ZSRR, Wielkiej Brytanii, USA, Francji i Austrii
27 lipca 1955 - wejście w życie traktatu
26 października 1955 - parlament Austrii uchwalił konstytucję oraz deklarację o wieczystej neutralności
26 października 1955 - ostatni żołnierz Armii Radzieckiej opuścił granice Austrii
6 grudnia 1955 - cztery mocarstwa ostatecznie uznały wieczystą neutralność Austrii
15 grudnia 1955 - Austria została przyjęta do ONZ
16 kwietnia 1956 - Austria została przyjęta do Rady Europy
1960 - przystąpienie Austrii do EFTA
1961 - w Wiedniu odbyła się konferencja międzynarodowa z udziałem Johna Kennedy'ego i Nikity Chruszczowa
1966 - chadecy przejęli całkowitą władzę w państwie, rozpoczęły się rządy Josefa Klausa
1968 - zgoda na powrót ostatniego następcy tronu (kronprinza) Ottona Habsburga do kraju; nie udało mu się jednakże odzyskać swego majątku
1970 - wygrana w wyborach socjalistów Brunona Kreisky'ego; rządy mniejszościowe z poparciem Partii Wolnościowej, później samodzielne rządy socjaldemokratów
1971 - były minister spraw zagranicznych Kurt Waldheim został wybrany na sekretarza generalnego ONZ; przedłużono jego kadencję w 1976 r.
1973 - Austria w przeciwieństwie do innych krajów Europy Zachodniej poparła w konflikcie żydowsko-arabskim Arabów, przez co naraziła się na pogorszenie stosunków z Izraelem
1979 - Wiedeń trzecią, po Nowym Jorku i Genewie, siedzibą ONZ
1981 - Kurt Waldheim odszedł ze stanowiska sekretarza ONZ
1983 - przegrana socjaldemokratów w wyborach. Doszło do utworzenia koalicji narodowców i socjalistów pod przywództwem Freda Sinowatza
1986 - Kurt Waldheim został prezydentem Austrii;
1987 - po krótkotrwałej koalicji socjaldemokratów z populistami z Partii Wolnościowej powrót do idei koalicji "czerwono-czarnej"; szefem rządu został Franz Vranitzky
1989 - rząd złożył wniosek o podjęcie negocjacji członkowskich ze wspólnotami europejskimi
1992 - w wyborach prezydenckich zwyciężył Thomas Klestil;
1 stycznia 1995 - Austria została pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej, zachowała jednakże neutralność (pozostaje poza strukturami UZE);
1997 - kanclerz Viktor Klima objął urząd;
1998 - Austria sprawowała półroczne przewodnictwo w Unii Europejskiej
1999 - Austriak Walter Schwimmer wygrał rywalizację z Hanną Suchocką o funkcję sekretarza generalnego Rady Europy
2000 - skandal międzynarodowy związany z dojściem do władzy Partii Wolnościowej Jörga Haidera jako juniorpartnera chadecji; kanclerzem został Wolfgang Schüssel (ÖVP - Partia Ludowa); prawie roczny bojkot Austrii na forum Unii Europejskiej zakończony po opublikowaniu raportu "trzech mędrców"
1 stycznia 2002 - Austria przystępuje do unii monetarnej wewnątrz Unii Europejskiej, zmiana szylinga austriackiego na euro
2002 - kryzys rządowy w Austrii w związku z odroczeniem reformy podatkowej; ponowne wybory do Rady Narodowej, przytłaczająca wygrana chadeków (44% głosów); rozpoczął pracę Konwent Konstytucyjny mający za zadanie opracowanie nowej konstytucji dla kraju (poprzednia pochodziła jeszcze z 1920 r.)
2003 - sformowanie nowego gabinetu kanclerza Schüssela, który wprowadza najbardziej restrykcyjne w Europie prawo dla uchodźców
2004 - wybory prezydenckie w Austrii
2006 - wybory parlamentarne w Austrii; Austria na czele Unii Europejskiej.
2007 - rozpoczęcie rządów wielkiej koalicji partii socjaldemokratycznej i chadeckiej
2008 - rozpad wielkiej koalicji, wybory parlamentarne i powtórne zawiązanie wielkiej koalicji
 
DESTYNACJE EUROPEJSKIE  ATRAKCJE TURYSTYCZNE EUROPY
STRONA ZAWODOWEGO PILOTA WYCIECZEK ZAGRANICZNYCH