Lodowiec - pozostająca w ciągłym, powolnym ruchu masa lodu, powstająca na powierzchni Ziemi w wyniku nagromadzenia dużej ilości śniegu i przeobrażania go w lód, na skutek ciśnienia nadległych warstw. Lodowce powstają powyżej linii wiecznego śniegu i wolno zsuwają się z obszarów swojego powstawania w dół. Poniżej linii wiecznego śniegu stopniowo zanikają na skutek topnienia (ablacji). Lodowce są jednym z głównych czynników przeobrażania powierzchni Ziemi. Lodowce dzielimy na lodowce górskie i kontynentalne.

Lodowiec kontynentalny (lądolód) to rozległa, jednolita pokrywa lodowa, zajmująca cały kontynent bądź znaczącą jego część, również wielką wyspę. Lądolód porusza się od największego wzniesienia we wszystkich kierunkach. Współczesne lądolody występują na Antarktydzie i na Grenlandii, zajmując łącznie ponad 15 mln km² i posiadając do 4 km miąższości. W przeszłości lodowce kontynentalne zajmowały znacznie większe obszary lądowe, np. w plejestocenie lodowce pokrywały północną i środkową część Ameryki Północnej, blisko połowę Europy i znaczną część Azji. W karbonie lądolody występowały m.in. na obszarach dzisiejszej Australii i Afryki Południowej. Po stopieniu lodowca kontynentalnego powstaje na powierzchni ziemi charakterystyczny zespół form polodowcowych.

Lodowiec górski posiada ograniczony zasięg i długość. Powstaje w obszarach górskich. Składa się z:
- pola firnowego, znajdującego się powyżej granicy wiecznego śniegu, gdzie zachodzi gromadzenie się śniegu i przeobrażanie go w lód,
- ze spływającego w dół i stopniowo topniejącego jęzora lodowcowego, zakończonego czołem lodowca. Wyróżniamy kilka typów lodowców górskich:
- dolinny, z polem firnowym w obrębie dna doliny i pojedynczym jęzorem poniżej,
- alpejski, z szeregiem pól firnowych, z których spływają jęzory łączące się w jeden w głównej dolinie,
- karowy, z samym polem firnowym, w którym tyleż lodu się gromadzi, co topnieje, w efekcie nie występuje jęzor lodowcowy,
- wiszący, położony w obrębie stromego stoku (lodospad),
- turkierstański, z samym jęzorem lodowcowym (bez pola firnowego), zasilanym bezpośrednio z opadów śniegu i lawin zsuwających się ze zboczy,
- fieldowy albo norweski, z polem firnowym zajmującym spłaszczony szczyt góry lub wysoko położony płaskowyż i kilkoma jęzorami lodowcowymi spływającymi w różnych kierunkach; większe lodowce fieldowe nazywane są czaszami lodowymi,
- spitsbergeński, z siecią połączonych ze sobą lodowców górskich, spomiędzy których wystają wyższe wzniesienia jako nunataki,
- piedmontowy, inaczej podgórski, powstający z połączenia w jedną pokrywę lodową jęzorów, spływających z gór na ich przedpole.
W efekcie działalności lodowców górskich powstają liczne formy powierzchni ziemi. Dzielimy je na formy erozyjne (np. rysy, wygłady, misy lodowcowe), formy akumulacyjne (np. wały morenowe, stożki wód lodowcowych) oraz formy przeobrażone (kotły lodowcowe, żłoby lodowcowe, doliny wiszące). Lodowce pokrywają blisko 1% powierzchni Norwegii.

Położony na południowo-zachodnim wybrzeżu Norwegii, na terenie gmin Luster, Bolestrand, Jolster i Stryn w okręgu Sogn og Fjordane jest zarazem największym lodowcem części lądowej kraju i kontynentalnej Europy. Obejmuje obszar 487 km². Przy swoich rozmiarach zajmuje prawie 1/3 Parku Narodowego Jostedalsbreen (4 pod względem powierzchni - 1 310 km² park narodowy Norwegii). Najwyższym szczytem położonym w obrębie lodowca jest Lodalskapa - 2 083 m n.p.m. - jednak jest to klasyczny nunatak (szczyt wznoszący się ponad powierzchnię lodowca i otoczony zewsząd przez pokrywę lodową) w łańcuchu Breheimen. Lodalskapa został zdobyty w roku 1844, łańcuch leży na zachód od masywu Jotunheimen (granicę stanowi droga RV 55), na północ od Sognefjorden i na południe od Nordfjord i drogi RV 15. Głównym zaś i najwyższym szczytem samego lodowca jest Hogste Breakulen (1 957 m n.p.m.). Powłoka lodowa dochodzi do 600 m grubości, a długość lodowca to 60 km. Lodowiec posiada 22 nazwane jęzory, m.in. Boyasbreen w Fierland i Nigurdsbreen schodzące do wysokości 300 m n.p.m. Najsłynniejszym chyba jęzorem jest Briksdalsbreen, który schodzi z wysokości 1 200 m do 346 m n.p.m. Briksdalsbreen leży na północnej stronie Jostedalsbreen i schodzi do jeziora Briksdalsbrevantnet w dolinie Briksdal. Grubość jego powłoki lodowej wynosi 400 metrów. Rzeka wypływająca z niego nazywa się Loelva. Inne często odwiedzane jęzory to Austerdalsbreen, Bergsetbreen, Bodalsbreen, Kjenndalsbreen, Melkevollsbreen, Tunsbergsdalsbreen (najdłuższy jęzor w Norwegii). Spośród 22 jęzorów, 11 schodzi do doliny Jostedalen. Lodowiec spoczywa na wielkim fieldzie - płaskowyżu.
www.jostedalsbre.no - oficjalna strona internetowa Centrum Informacji Narodowego Parku Jostedalsbreen.

"Czarny lód" taka jest bowiem nazwa tego lodowca, jest drugim pod względem wielkości powierzchni lodowcem w części kontynentalnej Norwegii. Podzielony jest przez dolinę Vesterdalen i Glomdalen na dwie części : Zachodnią i Wschodnią. Lodowiec rozciąga się od Ma a półwyspem Meloy. Przecięty jest kołem podbiegunowym . Położony jest w okręgu Nordland . Liczy w sumie 369 km².
- Vestre (Zachodni) Svartisen - zajmuje powierzchnię 221 km², co daje mu i tak drugie miejsce wśród norweskich lodowców kontynentalnych. Najwyższy punkt lodowca znajduje się na wysokości 1 594 m n.p.m. a najniższy na wysokości ok. 9 m n.p.m. - jęzor Engabreen, kończący się w Holandsfjord.
- Ostre (Wschodni) Svartisen o powierzchni 148 km² plasuje się na czwartej pozycji największych kontynentalnych lodowców Norwegii. Najwyższy punkt leży na wysokości 1 550 m n.p.m., a najniższy na wysokości 208 m n.p.m.

Znajduje się na półwyspie Folgefonna pomiędzy Sorfjord na wschodzie, Akrafjord na południu i Hardangerfjord na zachodzie w okręgu Hordaland. Wśród największych norweskich lodowców kontynentalnych zajmuje trzecie miejsce, jest także największy z 3 lodowców tworzących Folgefonnę. Jego najwyższy punkt znajduje się na wysokości 1 662 m, a najniższy na wysokości 490 m n.p.m.

Położony jest najbardziej na północ spośród lodowców Folgefonny. Najwyższy punkt lodowca osiąga 1 640 m, a najniższy 990 m n.p.m. Norde Folgefonna zajmuje obszar 26 km².

Obejmuje teren 9 km². Najwyższy jego punkt osiąga wysokość 1 570 m, a najniższy 1 100 m n.p.m.

Piąty co do wielkości powierzchni lodowiec w kontynentalnej części kraju - 87 km². Położony jest w okręgu Nordland w pobliżu jeziora Blamannsisvatnet (3,76 km², długość wybrzeża 9,95 km, lustro wody na wysokości 935 m n.p.m.). Jego najwyższy punkt to 1 560 m, a najniższy 810 m n.p.m.

Zajmuje ósme miejsce spośród norweskich lodowców leżących na kontynencie (46 km²). Położony jest w okręgu Nordland w górach Okstindan. Przy wschodniej krawędzi lodowca znajduje się góra Oksskolten - najwyższa w okręgu (1 916 m n.p.m.). Kulminacja lodowca to wysokość 1 740 m, a najniżej położony punkt - 750 m n.p.m.

Lodowiec Jostedalsbreen

Lodowiec Jostedalsbreen i jęzor Briksdalsbreen

Lodowiec Jostedalsbreen i jęzor Briksdalsbreen

Jęzor Briksdalsbreen i jezioro Briksdalsbrevantnet

Tablica informacyjna o Parku Narodowym Jostedalsbreen

Tablica informacyjna o jęzorze Briksdalsbreen