MOSTAR
Mostar leży w południowej-zachodniej Bośni i Hercegowinie na równinie Mostarsko pole nad Neretwą, przy drodze wiodącej z Dubrownika do Sarajewa. Nad miastem dominują dwa szczyty: Weleż i Prenj.
Liczy 105 tys. mieszkańców (2003). Jest nieformalną stolica Hercegowiny. Piąte co do wielkości miasto kraju. Obecnie Mostar odzyskuje znaczenie głównego ośrodka politycznego, gospodarczego i kulturowego Hercegowiny. Jego odbudowa i rozbudowa
rozpoczęła się zaraz po wojnie. Systematycznie odradza się przemysł i rzemiosło. Powstały zakłady: tytoniowe, spożywcze, metalowe, tekstylne.
Mostar jest ośrodkiem handlowym dla pobliskiego regionu rolniczego. Okolica słynie z produkcji doskonałych win.
Działa tu port lotniczy, uniwersytet i Muzeum Hercegowiny. Mostar znów zaczynają odwiedzać turyści. Powoli odbudowuje się zabytki. W 1997 roku otwarto meczet
Karadjozbega z 1557 roku, w 2000 roku meczet Tabacica (ok. XVI wiek) położony w sercu Mostaru nieopodal Starego Mostu.
Odbudowano także mury miejskie z połowy XVI wieku. Nazwa miasta pochodzi od słowa "mostari" - "strażnicy mostu".
Głównym zabytkiem miasta jest XVI-wieczny kamienny Stary Most, wybudowany w 1566 roku. W wyniku wojny w byłej Jugosławii został zburzony przez Chorwatów w listopadzie 1993 roku. Ponownie odbudowany w lipcu 2004 roku.
Według spisu ludności przeprowadzonym w 2003 roku skład etniczny mieszkańców jest następujący: 48% Chorwaci, 47% Bośniacy, 4% Serbowie.
ZARYS HISTORII
Pierwsze ślady osadnictwa pochodzą z czasów neolitu. Tereny te zamieszkane były też w czasach rzymskich.
W średniowieczu brzegi rzeki Neretwy były tu połączone stałym drewnianym mostem. Po raz pierwszy nazwa Mostar pojawia się w "Kronikach" z Dubrownika z roku 1452. A w tureckim spisie z lat 1468-1469 nazwa została po raz drugi wspomniana.
W XVI wieku Turcy założyli tu twierdzę, a w 1557 roku zaczeli budować nowy most. W roku 1566 most został ukończony. Po jego obu stronach
rozwinęło się miasto, które było tureckim centrum administracyjnym, handlowym i rzemieślniczym w Hercegowinie. Losy miasta były związane z historią Hercegowiny.
W 1875 roku wybuchło tu powstanie antytureckie. Po jego upadku - w wyniku postanowień Kongresu w Berlinie miasto przeszło pod panowanie Austro-Węgier (do 1918). W tym czasie rozwijała się kultura serbska
i serbski ruch narodowy. W Mostarze mieszkało wielu uczonych i literatów. Był to również okres wzrostu ekonomicznego i urbanizacji miasta. Po zakończeniu I wojny
światowej Mostar wszedł w skład Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, potem Jugosławii. W czasach komunistycznych powstało wiele nowych budynków.
Stare Miasto zachowało jednak średniowieczny charakter. Jeszcze w latach 80-tych XX wieku niemal beztrosko żyli tu obok siebie Chorwaci, bośniaccy muzułmanie,
Serbowie i inne narodowości. W 1991 roku Mostar liczył 126 tys. mieszkańców, był dużym ośrodkiem przemysłowym, gospodarczym i turystycznym. Wydobywano
tu węgiel brunatny i boksyty. Na ich podstawie rozwinęła się huta aluminium i przemysł metalurgiczny. Od roku 1957 w pobliżu miasta działała hydroelektrownia. Tysiące
turystów przyjeżdżało tu podziwiać pozostałości kultury islamskiej.
Od marca 1992 roku Mostar znajdował się w granicach niepodległej Bośni i Hercegowiny. Jednak w maju 1992 roku rozpętały się bratobójcze walki.
W mieście toczyły się najpierw walki Bośniaków i Chorwatów przeciwko Serbom, a następnie, od maja 1993 roku, Chorwatów z Bośniakami.
Przez 10 miesięcy Chorwaci oblegali wschodnią część miasta zamieszkaną przez bośniackich muzułmanów. Została ona niemal doszczętnie zniszczona.
Zburzono większość zabytków architektury, w tym wszystkie meczety z XVII-XVIII wieku. Zawieszenie broni pomiędzy Chorwatami i Bośniakami
podpisano 25 lutego 1994 roku. W czasie konfliktu uległo zniszczeniu około
5 000 budynków. Od tego czasu miasto, pod nadzorem międzynarodowym, pozostaje
podzielone na dwie niechętne sobie części - bośniacką (muzułmańską) i chorwacką. Jeszcze pięć lat po wojnie miasto nie było bezpieczne. Wciąż dochodziło do
utarczek między mieszkańcami obu jego części.
Obecnie sytuacja się ustabilizowała.
GŁÓWNE ATRAKCJE TURYSTYCZNE
STARY MOST
9 listopada 1993 roku o godzinie 10.15 pod ostrzałem chorwackich czołgów zawalił się Stary Most. 23 lipca 2004 roku uroczyście otwarto pieczołowicie odtworzony Stary Most.
Odbudowa była finansowana przez Hiszpanię, USA, Turcję, Włochy, Holandię i Chorwację. W lipcu 2005 roku Stary Most i jego najbliższe otoczenie zostały wpisane na Listę
Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
Most był dziełem mistrza Hajruddina, ucznia słynnego budowniczego Sinana, który postawił go na zlecenie tureckiego sułtana Sulejmana II. Lata budowy owiane są legendą, która mówi, że gdy na zakończenie budowy
trzeba było zdjąć rusztowania, i miało się okazać, czy budowla utrzyma się, zniknął nagle mistrz Hajruddin. Sułtan zagroził swojemu architektowi ścięciem, jeśliby most się zawalił.
Sam mistrz nie dowierzał swojemu śmiałemu dziełu wspartemu na półkolistych łukach, pamiętał bowiem, że jego pierwsza konstrukcja zawaliła się. Most jednak wytrzymał i mistrz
Hajruddin został sowicie wynagrodzony przez sułtana. Szybko jego konstrukcja zyskała sobie przydomek "kamiennego półksiężyca" i stała się jedną z najsłynniejszych budowli
na Półwyspie Bałkańskim.
Stary Most zbudowany w 1566 roku, był ponad 400 lat miejscem spotkań i centrum miasta. Nazywano go po prostu "Stary". Młodzież kąpała się pod nim w Neretwie,
tu chłopcy testowali swą odwagę: kto przezwycięży strach i skoczy. Ogłaszano konkursy, a śmiałkowie byli najbardziej znanymi osobami w mieście.
Skok z takiej wysokości był dla nich całkiem niezłym interesem: kazali sobie płacić za swą odwagę. Tak jest i teraz.
Most ma wysokość 19 m, szerokość 3,95 - 4,56 m, długość 27,34 m. Do konstrukcji użyto 459 bloków z kamienia wapiennego.
W wieży po prawej stronie mieści się "Klub skakaća u vodu" o nazwie "Mostari". Dwie strażnice zamykają most: Helebija z prawej i Tara lewej.
MECZET KOSKI MEHMED-PASZY
W centrum Starego Miasta, na skale nad Neretwą znajduje się meczet Koski Mehmed-Paszy. Został zbudowany w 1617 roku. Na jego dziedzińcu znaleźć możemy budynek medresy, fontannę (szadrwan) i mały cmentarz.
DOM BIŚĆEVICIA
Dom turecki z roku 1635 z oryginalnym wystrojem wnętrz.
DOM MUSLIBEGOVIĆA
Został zbudowany w 1876 roku jako jeden z ostatnich domów okresu Osmańskiego w Mostarze. Znajduje się przy ulicy Osmana Dikicia w dzielnicy Brankovac.
POLECAM STRONY
www.visitmostar.net
www.mostar.ba
www.muslibegovichouse.com
DESTYNACJE EUROPEJSKIE ATRAKCJE TURYSTYCZNE EUROPY
STRONA ZAWODOWEGO PILOTA WYCIECZEK ZAGRANICZNYCH
Flaga miasta Mostar
Mostar
Mostar
Mostar
Mostar
Mostar