Miasto położone w Dalmacji nad Morzem Adriatyckim. Naprzeciw Zadaru po drugiej stronie Cieśniny Zadarskiej znajdują się wyspy Archipelagu Zadarskiego: Ugljan (mieszka tu około 7,5 tys osób, wyspa ma powierzchnię 50,21 km², długość 22 km i szerokość do 3,8 km), połączony mostem z wyspą Paśman. Paśman zaś zamieszkuje około 2000 osób, a powierzchnia wyspy liczy 60,11 km². W granicach niepodległej Chorwacji od 1991 roku. Miasto liczy około 80 tysięcy mieszkańców. Zadar jest centrum gospodarczym i kulturalnym północnej Dalmacji. Jest piątym co do wielkości miastem kraju. Zadar to stolica administracyjna Zadarskiej Żupaniji i siedziba arcybiskupstwa.

W starożytności, około IX w. p.n.e. osiedliły się tutaj plemiona iliryjskich Liburnów. W VII wieku p.n.e. był tu ważny ośrodek handlu (port) z Grekami i Etruskami. Z roku 384 p.n.e. pochodzi pierwsza wzmianka o mieszkańcach osady. W I w. p.n.e. miasto nazywane wówczas JADERA, znalazło się pod panowaniem rzymskim. Po 59 roku p.n.e. Jadera stała się rzymskim municipium, zaś w roku 48 p.n.e. stała się także kolonią weteranów Gajusza Juliusza Cezara o nazwie Colonia Julia Jader. Za czasów Oktawiana Augusta umocniono je, otaczając murami obronnymi z basztami i trzema bramami miejskimi, wytyczono forum, wzniesiono świątynie i bazyliki, amfiteatr, a także akwedukt i cmentarz.

W V stuleciu wtargnęły na te ziemie plemiona Hunów (441, 447) i Ostrogotów (481), zamieniając je w ruinę. W roku 536 Dalmacja została podbita przez Justyniana Wielkiego i włączona do Bizancjum. Kolejnym agresorem siejącym zniszczenie na tym terytorium byli Awarowie, którzy dotarli tutaj w roku 568. Po zniszczeniu Salony w latach 40-tych VII wieku przez Słowian, miasto zostało wybrane na centrum administracji bizantyjskiej w Dalmacji. Na przełomie VI i VII wieku urodził się tutaj przyszły papież Jan IV (pontyfikat w latach 640-642). Wokół Zadaru, pozostającego pod zwierzchnictwem Bizancjum, zaczęli się osiedlać przybyli z północy Słowianie.

We wczesnym średniowieczu Zadar miał status wolnego miasta i dopiero w X wieku uznał zwierzchność królów Chorwacji (królestwo Chorwacji powstało w 925 roku, a pierwszym królem był Tomisław). W tym też czasie coraz więcej Chorwatów pojawia się w mieście. Później, w XI stuleciu Zadar znalazł się pod panowaniem Wenecji, a w roku 1069 Chorwacji. Nieco wcześniej, bo w roku 1054 utworzono tu archidiecezję. XII stulecie przyniosło powtarzające się napady Wenecjan. W roku 1177 gościł w Zadarze papież Aleksander III. W roku 1202 doża Enrico Dandolo użył krzyżowców IV krucjaty by zająć Zadar. W roku 1396 powstał w Zadarze uniwersytet, istniejący do roku 1807. Uniwersytet ponownie rozpoczął działalność w 2002 roku. Ostatecznie Wenecja zajęła miasto i port w roku 1409. Na przełomie XV i XVI stulecia nastąpił bujny rozwój życia kulturalnego miasta, z którego pochodziło wielu wybitnych literatów, twórców kultury i sztuki (m.in. Petar Zoranić, jeden z pierwszych poetów piszących po chorwacku). XVI i XVII wiek to okres ataków tureckich. Z tym też było związane wzmocnienie umocnień miejskich w latach 40-tych XVI stulecia. W czasie rządów Francji w latach 1806-1810 ukazywała się w Zadarze pierwsza w Dalmacji gazeta "Kraglski Dalmatian" w języku włoskim i chorwackim.

W latach 1918-1945 zgodnie z traktatami w Rapallo (1920) Zadar znajdował się w granicach Włoch. W roku 1944 miasto zajęli Niemcy, a Zadar stał się stolicą państwa Ante Pavelića. Bombardowania alianckie w czasie II wojny światowej zniszczyły około 60% budynków, w tym wiele zabytkowych. W latach 1945-1991 Zadar był częścią Jugosławii.

Miasto odgrywa ważną rolę w komunikacji chorwackiej, gdyż zbiegają się tutaj drogi z Rijeki i Zagrzebia na południe kraju. Znajduje się tutaj port handlowy i rybacki, stocznia oraz port lotniczy. Zadar jest ważnym ośrodkiem przemysłowym (przemysł spożywczy, chemiczny i włókienniczy) oraz kulturalnym (WSP, liczne zabytki i muzea). Turystyka w Zagrzebiu rozwija się od ponad 100 lat - w 1899 roku powstało tu pierwsze biuro podróży "Liburnija", istniejące do dziś. Zadar może poszczycić się też interesującym Muzeum Archeologicznym ze zbiorami z czasów starożytnych i średniowiecza. W chorwackich folderach turystycznych stawiane bywa na równi z Dubrownikiem oraz Wenecją. Miasto znane jest ze słynnego wiśniowego likieru Maraschino. Niedaleko przystani promowej w nadbrzeże wbudowane są organy, które wydają niski dźwięk, gdy nadchodzi fala. Dlatego odnosi się wrażenie, że ten dźwięk pochodzi z morza. Morskie Organy są dziełem Nikoli Baśićia, uruchomione zostały 15 kwietnia 2005 roku. Zadar posiada wielką przystań dla jachtów i łodzi. Stare Miasto położone jest na półwyspie o długości 600 metrów i szerokości 300 m.

* W Zadarze urodził się Juraj Dalmatiniac.
* Zadar nazywany jest "wrotami parków narodowych". Jego położenie geograficzne dosłownie otwiera wrota pięciu parków narodowych: Poklenica, Wodospady rzeki Krki (Slapovi Krke), Jeziora Plitwickie (Plitvicka jezera), Północny Velebit (Sjeverni Velebit) i Kornaty.
* Archipelag Zadarski tworzy 365 wysp, z czego 150 większych i mniejszych wysepek wchodzi w skład Parku Narodowego Kornaty.

Flaga miasta

Herb miasta

Panorama Starego Miasta

Port jachtowy

Katedra